OValedor do Pobo recibecase 80queixas oficiais por vulneracin dos dereitos lingsticos
07 ene 2024 . Actualizado a las 05:00 h.
Un grupo de adolescentes xunto estacin de Bicicorua da coruesa praza Elptica responde con obviedade pregunta de como lle din ao seu barrio. Los Rosales, encllense de ombreiros. Un deles matiza inmediatamente que Os Rosales, e outra muller que agarda na marquesia do bus da beirarra de enfronte coincide en chamarlle as, con esa diglosia que mestura galego e casteln en s das palabras. Houbo algn concelleiro noutro tempo en Mara Pita que aplicou a toponimia que consideraba correcta e bautizou ao barrio como As Roseiras, nome co que apareca nalgn documento municipal e mesmo en programas de festas.
diferenza dos concellos ou parroquias, non hai carteis que fagan saber ao cidadn cando entra nun barrio. Pero si estn, por exemplo, no nome das sas instalacins. E neste barrio hai un que elevou unha queixa da Mesa pola Normalizacin Lingsticaante oValedor do Poboque dirixe Mara Dolores Fernndez Galio. A recentemente renovada cuberta do pavilln via acompaada dun cartel rotulado Polideportivo Los Rosales, xunto cun logotipo do concello.
Dos Francos, doscientas iglesias
O informe da valedora presentado ao Parlamento recolle que durante o ano pasado tramitronse 79 asuntos relacionados coa vulneracin dos dereitos lingsticos, 59 deles presentados pola Mesa. No caso do barrio corus, o Concello manifestou que a frmula proposta de Os Rosais non est recollida no nomencltor oficial da Xunta, e que a orixe do topnimo realmente incerta. A solucin manifestada dende Mara Pita cambiar o artigo ao galego e deixar o casteln Rosales nese cartel, a nica forma oficial do barrio.
A valedora responde que a lei de normalizacin lingstica delega o nome das vas urbanas ao concello correspondente, pero non existe unha toponimia oficial dos barrios, xa que non son propiamente entidades de poboacin nin ras ou avenidas. dicir, como concle a Valedora, existe un baleiro normativo
O organismo argumentou que, tendo en conta que o nome Os Rosales non semella unha forma lextima en galego senn un topnimo deturpado ao mesturar un artigo en galego cun nome en casteln, o adecuado sera que o Concello da Corua iniciara un procedemento para a fixacin da forma legal e oficial do topnimo deste barrio. O departamento de Normalizacin Lingstica da Corua emitiu un informe no que se indicaba que o topnimo Os Rosales o que a Xunta aceptaba e as aparece recollido no nomencltor correspondente s entidades de poboacin da provincia da Corua.
Mis de 2.300 persoas recuperan a memoria da terra por toda Galicia
Pero a orixe dese topnimo deturpado segue sen esclarecerse. O informe recolle as investigacins do fillogo especializado Ivn Mndez, que achega a teora de que o nome de Os Rosales podera coincidir co dunha construtora ou, incluso, co dun bar da zona, mais nada tera que ver coa planta das roseiras. mis, este barrio levantado a partir dos noventa borrou do mapa os lugares da parroquia Fontn e Os Resos, e con eles os seus topnimos.
Villalba eRiveira
Houbo queixas similares en Monforte, polo feito de que a placa da ra Ferrol figuraba co topnimo El Ferrol, que o Concello xa substituu, segundo informou Valedora, ou o uso do termo Villalba nun cartel de obra en Vilalba. Dende o consistorio chairego atribuuse a un erro humano de carcter tipogrfico, xa que ese nome en casteln figura as baixo o logotipo do Concello no arquivo municipal e que, debido ao tamao do mesmo, pasou desapercibido.
E a polmica da uve en Ribeira anda se mantn anos despois de, aparentemente, quedar resolta. Desta vez detectouse nas redes sociais da Concellera de Xuventude de Ribeira e na placa dunha oficina dos Servizos Sociais. O Servizo de Normalizacin Lingstica da localidade indicou que a dupla grafa estaba xa superada, pero era posible que estivera recollida anda en certos elementos documentais, se ben o uso correcto da letra era fundamental e agradeceu as achegas para corrixila.
Denuncias pola ausencia do galego en portais dixitais do Goberno ou en paneis informativos
Ademais das queixas relacionadas coa toponimia e os microtopnimos —a nica forma oficial e legal a galega dende a lei de 1983—, a Valedora do Pobo recibiu decenas de denuncias relacionadas coa vulneracin dos dereitos lingsticos. Houbo trece casos nos que estes expedientes foron trasladados Administracin Xeral do Estado, organismos autnomos ou a empresas pblicas estatais. Por exemplo, ao Ministerio de Xustiza por non ofrecer en galego un apoderamento apud acta na sa web. O mesmo sucedeu na consulta descritiva do Catastro por un usuario, que s puido facelo en casteln. Tamn na tramitacin do DNI na web do Ministerio do Interior.
O galego tamn foi excludo nos paneis e carteis do Porto de Vigo, no localizador de envos de Correos, ou na pantalla dun tren de Renfe, segundo recolle o informe da Valedora. Mesmo no centro penal de Teixeiro houbo unha queixa ante a institucin por vulnerar os dereitos lingsticos dunha persoa galegofalante.
Iniciativas da valedora
A valedora do Pobo, Mara Dolores Fernndez Galio, sublia que o organismo impulsou varias actuacins en materia lingstica. Por unha banda, instou a Xunta a demandar que a documentacin aportada por empresas promotoras de parques elicos para os estudos de impacto ambiental figuren nas linguas cooficiais, xa que nalgns casos facao unicamente en ingls. Tamn acordou co Colexio Notarial ofrecer formularios en galego aos clientes e ratificouse o dereito dos cidadns a dispoer dunha pliza de seguros redactada en galego.