Os alumnos e o profesor do equipo que o CIFP Manuel Antonio presenta ao reto de Diesemm M.MORALEJO
Dez firmas punteiras de sectores estratxicos propuxeron outros tantos desafos tecnolxicos a estudantes de ciclos para que deseen as solucins dentro do programa Innovatech da Xunta
22 feb 2024 . Actualizado a las 13:04 h.
Case seguro que coeces a marca L’Oreal, unha das empresas de cosmtica e peiteado mis importantes do mundo. Pero se cadra non sabes que est moi preocupada polo medio ambiente e que un dos seus retos atopar formas de darlles unha segunda vida s grandes cantidades de botes de plstico que se empregan nos salns de beleza. A quen pensas que lle confiou a solucin dese problema? Aos alumnos dos centros de FP galegos. E como esta, outras nove empresas punteiras e de sectores estratxicos en Galicia fixeron o mesmo cos seus propios retos e dificultades.
Esa a esencia do programa Innovatech FP da Xunta de Galicia, un proxecto novo e pioneiro en Espaa que se puxo en marcha este curso. Finsa, Aceites Abril, Prez Rumbao, Diesemm, Viaqua, El Pulpo, Roberto Verino, Fundacin San Rosendo, Naturgy e a xa citada L’Oreal propuxeron dez desafos, dez problemas ou necesidades cun compoente tecnolxico, para que equipos formados por alumnos de ciclos de formacin profesional propoan as solucins mis creativas —pero, iso si, realistas, aplicables e eficaces— que se lles ocorran.
Por que imprescindible que sexan realistas? Porque non se trata dun traballo que vaia quedar no papel, por moito que a primeira fase do concurso consista en contar a idea que tivo o equipo nun texto de ata mil palabras.
Os tres mellores de cada reto
Unha vez presentadas esas propostas, para cada reto seleccionaranse as tres mellores posibles solucin. As escollidas tern ata o mes de xuo para converter esa idea inicial nun proxecto. Contarn co apoio do Centro Galego de Innovacin da Formacin Profesional Eduardo Barreiros (CGIFP). Poremos disposicin dos equipos participantes medios materiais e humanos moi especializados, darmoslles asesoramento e apoio continuo, explica a directora do centro, Marta Vzquez. E avanza que a cousa non quedar a, na fase de proxecto. Porque entre esas tres finalistas, haber unha proposta gaadora. En total, haber dez solucins, unha por desafo, que sern incorporadas rea de emprendemento industrial do CGIFP, onde tern medios para a incubalas e aceleralas. dicir, esas ideas iniciais poden acabar convertidas en empresas!
O Innovatech FP busca, entre outras cousas, acelerar a formacin de novas empresas galegas de base tecnolxica, e ofertar talento s empresas desde a formacin profesional, explica Vzquez. Imaxinas sar dun ciclo de FP tendo a ta propia empresa innovadora? Pois podera ser para algns dos arredor de 800 alumnos duns 85 centros distintos que se inscribiron nesta primeira edicin do programa.
Equipos paritarios
Nos pareci muy innovador y que favorece las habilidades emprendedoras en los alumnos, comenta Noa Gonzlez, coordinadora de emprendemento no CIFP Someso da Corua, que presentou seis equipos que participan en tres retos diferentes. Destaca tamn que fai que os rapaces saian da aula e se relacionen con estudantes doutros ciclos, familias e centros. que un dos requisitos que os equipos que se presentan, de catro membros, sexan multidisciplinarios. Tamn que sexan paritarios, con rapaces e rapazas. Eso viene muy bien, porque, por ejemplo, nosotros tenemos algunos ciclos muy masculinizados y otros muy feminizados, di Gonzlez.
Reducir a fenda de xnero un dos obxectivos deste programa da Consellera de Educacin, xunto coa busca dun impacto positivo no medio rural. E, por suposto, promover a innovacin tecnolxica entre o alumnado e a transferencia de coecemento cara aos sectores produtivos.
Un dos seis equipos cos que o CIFP Someso, da Corua, participa nesta primeira edicin do Innovatech en tres dos dez desafos lanzados
OS DESAFOS: Dun robot para talleres a un sistema que prediga cadas dos maiores
Dez foron as empresas de distintos mbitos que lanzaron os seus retos ao alumnado. Viaqua, unha firma galega dedicada ao ciclo da auga, busca o deseo dun sistema de autolimpeza para reixas de fosas spticas de zonas rurais que non precise alimentacin elctrica e cun mantemento mnimo. Toda unha oportunidade de negocio, dado que hai mis de 2.000 fosas spticas na comunidade.
O grupo Prez Rumbao propn o desenvolvemento dun robot ou un vehculo de guiado automtico que poida levar calquera tipo de peza aos postos dos operarios dun taller, que sexa multiformato, multirruta e multiposicin.
Diesemm quere unha solucin dixital que mellore a experiencia dos participantes en encontros deportivos e permita recompilar datos e informacin que midan o impacto do evento, para, no futuro, aumentar o gasto por parte dos deportistas ou turistas e o valor desas citas no lugar no que se celebran.
Finsa propn a creacin dun sistema de control do crecemento de especies forestais que ademais permita monitorizar as condicins ambientais.
Foto da presentacin dos retos, co conselleiro de Educacin e a directora xeral de FP (centro), representantes das empresas e os equipos CESAR QUIAN
No caso de Aceites Abril o reto pasa por desear un mtodo ou sistema que permita medir con rapidez as graxas presentes nas pastas de refinado.
El Pulpo propn crear unha coleccin cpsula reciclando prendas de tempadas anteriores e desenvolver unha app ou ferramenta dixital para contar a historia desas prendas.
Roberto Verino busca o deseo dun sistema de anlise para unhaempresa txtil que axude a optimizar propostas de coleccin e a medir a satisfaccin do cliente.
A Fundacin San Rosendo propn o desenvolvemento dun sistema tecnolxico para o coidado das persoas maiores, que avise, por exemplo, de cadas, ou incuso as prediga, que sexa fcil de usar, minimamente invasor, que funcione en interior e exterior, con moita autonoma e cun custo axustado.
Naturgy, pola sa banda, quere ferramentas para detectar perdas de enerxa elctrica para contribur sa reducin, co big data como gran aliado.
E por ltimo, L’Oreal busca solucins para transformar os envases plsticos de produtos cosmticos en novos produtos duradeiros para os salns de peiteado.
PRIMEIRA FASE, formacin e ideas: Ensinronnos metodoloxas que poderemos usar no futuro
Os equipos pasaron xa a primeira fase do programa. A finais do mes pasado entregaron as sas ideas de solucin. Estn rematando de avalialas, e moi pronto saberase cales son as tres de cada reto que pasan fase de proxecto. Estamos moi contentos pola calidade tcnica das propostas que se fixeron. Hai moito talento na FP galega, sinala a directora do Centro Galego de Innovacin da Formacin Profesional.
Nestes primeiros pasos, os participantes non estiveron ss. Educacin ofreceulles formacin para enfrontarse mellor ao traballo. Hicimos un escape room por videoconferencia, con enigmas relacionados con el emprendimiento en los que haba que emplear el pensamiento lateral. Luego los equipos tuvieron una jornada presencial en la que aprendieron metodologas giles para emprender, para analizar problemas y soluciones, fomentando la creatividad y el trabajo en equipo, explica Noa Gonzlez.
Formronnos na metodoloxa design thinking, que che axuda a aplicar primeiro a empata, pensando nas necesidades do cliente, a definir ben a problemtica, a desear a solucin… Aprendemos moito, explica Manuel Abalo, profesor coordinador dun equipo presentado polo CIFP Manuel Antonio, de Vigo.
Alumnos de Someso participando nun escape room virtual como parte das formacins que se ofreceron na fase inicial do programa
O mtodo que nos ensinaron basase en atopar solucins pensando nos problemas dos usuarios. Axudounos moito a enfocar o noso traballo. E moi aplicable para moitos problemas. Iso poderemos usalo no futuro, di Juan Abal, un alumno de 22 anos do curso de especializacin en Robtica Colaborativa do CIFP Fontecarmoa, de Vilagarca, que participa no reto de Prez Rumbao.
A formacin estivo moi ben. Ns afrontamos esta primeira parte con traballo individual que logo poiamos en comn, co reto de conseguir que todos participasen, conta Cristina Daz, alumna de 32 anos do ciclo superior de Laboratorio de Anlise e Control de Calidade no CIFP Politcnico de Santiago. O seu equipo participa no desafo de L’Oreal e a sa solucin, avanza Daz, pasa por transformar os envases plsticos baleiros en fo para utilizar en impresoras 3D.
Entregada est tamn a proposta dunha aplicacin descargable ou va web que presentou como resposta ao reto de Diessemm o equipo de Jess Gonzlez, un alumno de 18 anos do ciclo superior de Xestin de Aloxamentos Tursticos no CIFP Manuel Antonio. Analizamos las posibles necesidades de los usuarios y buscamos modos de atenderlas, de encajar todo en la app y, sobre todo, de que fuese realizable. Eso es lo ms interesante. En un trabajo de clase puedes soltar ms la imaginacin, pero aqu tienes que ser muy consciente de la realidad, as que estudiamos muy bien lo que estaba o no hecho, analizamos muchas aplicaciones que hay en el mercado… Ganamos mucho en pensamiento crtico y tambin mejoramos en el trabajo en equipo, conta Gonzlez, que explica que se apuntou a Innovatech para ter un contacto co mercado laboral, coas empresas e por la motivacin de trabajar en un proyecto real, sabiendo que tienes el apoyo de profesores y Xunta.
O equipo que o IES do Ribeiro presenta ao reto proposto por Aceites Abril conta con alumnos de ciclo medio e de FP bsica Santi M. Amil
Ese apoio, e o das propias empresas, espera que supoa unha dose de autoestima para os seus alumnos Natividad Martnez, coordinadora dun equipo do IES do Ribeiro, de Ribadavia, que quere resolver o desafo lanzado por Aceites Abril. Tres dos estudantes son do ciclo medio de Elaboracin de Aceites e Vios, e a cuarta fai a FP Bsica de Industrias Alimentarias. Es muy interesante colaborar con una empresa de nuestra provincia, y como los chicos son muy jvenes, tambin aprovechamos para ensearles un poco el mercado laboral. Yo espero que el Innovatech les ayude a creer un poco en ellos mismos. A veces parece que se ven menos vlidos que otros, pero no lo son, y es bueno que vean que hay empresas esperndolos. Cuando empezaron el proyecto crean que no tenan conocimientos suficientes, pero al final se implicaron muchsimo y estn muy ilusionados con poder pasar de fase, engade.
EMPRENDEMENTO e posibilidade de patente: Sentirame feliz de ter feito algo til que vaia empregar a xente
A dimensin real do traballo que se fai no Innovatech , sen dbida, un dos grandes ganchos para alumnos e profesores. Para os rapaces moi motivadora a posibilidade de traballar coas empresas en problemas reais. A aula convrtese nun laboratorio de probas das compaas. Os meus alumnos aprenderon moito, gozaron e viron como o traballo real de xerar un produto de valor nunha empresa. perfecto para a filosofa da FP porque supn aprender facendo, valora Manuel Abalo, que tamn destaca a iniciativa como unha fonte de proxectos que os rapaces poden desenvolver no futuro.
Pouso emprendedor xa deixou nalgn dos participantes. Outro compaeiro de Robtica e mais eu xa pensamos que pode ser unha boa idea de empresa levar a automatizacin que deseemos a outros negocios mis al dos talleres. Espertounos as ganas, si, conta Juan Abal, que di que na proposta do seu equipo foron mis al do que se peda e, ademais do robot que transporte pezas, desearon solucins para automatizar os almacns.
Dous dos equipos que presenta o CIFP Fontecarmoa aos retos propostos polas empresas Finsa e Prez Rumbao MONICA IRAGO
O anuncio da Xunta de que est previsto crear un sistema para protexer mediante patentes os proxectos de innovacin que saian dos ciclos de FP outro aliciente. Recoceo Alejandro Garca, alumno do ciclo superior de Automatizacin e Robtica Industrial do CIFP Fontecarmoa, que participa no reto de Finsa: Sentirame moi orgulloso se con 20 anos tivese unha patente, pero sobre todo porque supora ter feito algo que vai empregar a xente. Imaxina que os sensores que deseamos conseguen evitar lumes nos montes. Estara feliz de facer algo til para as persoas.